تمام کودکان مقداری اضطراب را تجربه میکنند. اضطراب در کودکان در دورههای خاصی از رشد مورد انتظار و طبیعی است. برای مثال، از حدود هشت ماهگی تا سالهای پیشدبستانی، کودکان ممکن است در زمان جدایی از والدین یا سایر نزدیکانشان، پریشانی و اضطراب شدیدی نشان دهند که آن را اضطراب جدایی مینامند. بچههای خردسال ممکن است دچار ترسهای کوتاهمدتی، مانند ترس از تاریکی، طوفان، حیوانات یا ترس از غریبهها شوند.
بچههای مضطرب اغلب بیش از حد ناراحت و عصبی یا سختگیر هستند. برخی ممکن است نیازمند اطمینانخاطر و قوتقلب زیادی باشند و نگرانیهای آنها میتواند در فعالیتهایشان تداخل ایجاد کند. والدین نباید ترسهای فرزندشان را نادیده بگیرند. از آنجا که بچههای مضطرب ممکن است ساکت، مطیع و مشتاق جلب رضایت دیگران نیز باشند، مشکلات آنها ممکن است نادیده بماند. بنابراین، والدین باید نسبت به علائم اضطراب شدید هشیار باشند تا با مداخلهٔ زودهنگام از عوارض آن پیشگیری کنند.
انواع اضطراب در کودکان
انواع مختلفی از اضطراب در بچهها وجود دارد که در بخش زیر علائم هر کدام آمده است:
علائم اضطراب اجتماعی
علائم اضطراب جدایی شامل موارد زیر است: افکار مداوم و ترس شدید در مورد امنیت والدین و مراقبان
امتناع از رفتن به مدرسه
دلدرد و دیگر شکایات جسمی مکرر
نگرانی شدید در مورد خوابیدن در جایی غیر از خانه
چسبنده بودن بیش از حد
پنیک یا المشنگه در زمان جدایی از والدین
مشکل در خوابیدن یا کابوس دیدن
علائم فوبیا
علائم فوبیا شامل موارد زیر است
ترس شدید در مورد یک چیز یا موقعیت خاص، مثلاً سگها، حشرات یا سوزن
ترسهایی منجر به پریشانی قابل توجه و تداخل در فعالیتهای معمول
علائم اضطراب اجتماعی
علائم اضطراب اجتماعی عبارتند از
ترس از ملاقات یا گفتوگو با مردم
پرهیز از موقعیتهای اجتماعی
تعداد کم دوستان خارج از خانواده
نگرانیهای بسیار در مورد چیزهای مختلف، قبل از بروز آنها
نگرانیهای مداوم در مورد خانواده، مدرسه، دوستان یا فعالیتها
افکار (وسواسها) یا اعمال (اجبارهای) تکراری و ناخواسته
ترس از خجالتزده شدن یا اشتباه کردن
عزت نفس پایین و نداشتن اعتماد به نفس
درمان اضطراب در کودکان
مشکلات اضطرابی شدید در بچهها قابل درمان است. درمان زودهنگام میتواند از مشکلات آینده مانند از دست دادن دوستیها، نبود تحقق پتانسیل اجتماعی و تحصیلی، و عزت نفس پایین جلوگیری کند. اگر اضطراب شدت بیابد و شروع به ایجاد اختلال در فعالیتهای معمول کودک، به عنوان مثال در جدا شدن از والدین، حضور در مدرسه و دوستیابی کند، والدین باید به دنبال ارزیابی یک متخصص بهداشت روان یا روانپزشک کودک و نوجوان باشند. درمان ممکن است ترکیبی از موارد زیر باشد:
رواندرمانی فردی
خانوادهدرمانی
مصرف دارو
درمانهای رفتاری
مشاوره با مدرسه
کمک گرفتن از متخصصان روانشناختی کودکان
اگر ترسهای کودکتان در زندگی روزمره و بازیهای او تداخل ایجاد میکند، حتما باکمک متخصصان روانشناختی کودکان، مشکل او را حل کنید تا بهتر بتوانند اضطراب و نگرانیهایشان را مدیریت کنند